आजचे पंचांग | मोफत हिंदू दैनिक दिनदर्शिका

आजचे पंचांग (आजचे पंचांग)

तुमच्या शहरासाठी आजची तिथी, नक्षत्र, योग, करण, राहुकाल आणि शुभ मुहूर्तांसह पंचांग पहा. My Destiny Path कडून मोफत दैनिक हिंदू दिनदर्शिका. Saturday, April 11th, 2026.

Saturday, April 11th, 2026

Select a date to view detailed charts

Calculating Planetary Positions...

आमचा पंचांग कॅल्क्युलेटर कसा काम करतो — सोप्या भाषेतील मार्गदर्शक

आमचा पंचांग कॅल्क्युलेटर **Swiss Ephemeris** वापरतो — जगभरातील संशोधन संस्थांनी विश्वास ठेवलेले तेच अत्यंत अचूक खगोलशास्त्रीय engine. तुम्ही पाहत असलेला प्रत्येक निकाल तुमच्या अचूक स्थान आणि दिनांकावरून real-time मध्ये मोजला जातो. पूर्वतयार तक्ते नाहीत. अंदाज नाहीत. पंचांगाचे पाच अंग (तिथी, वार, नक्षत्र, योग, करण) प्रत्यक्ष खगोलीय भूमितीवरून काढले जातात. प्रत्येक घटकाचा अर्थ आणि आम्ही तो नेमका कसा काढतो ते येथे दिले आहे.

सूर्य–चंद्र कोन

"चंद्राचा कलाच मनाची भरती-ओहोटी आहे. तिथी तुम्हाला दिवसाची भावनिक अवस्था सांगते."

तिथी (चांद्र दिवस) — ती काय आहे आणि आम्ही तिची गणना कशी करतो

**तिथी** म्हणजे वैदिक चांद्र दिवस. ती आम्ही सूर्य आणि चंद्र यांच्या क्रांतिवृत्तावरील कोनीय अंतरावरून मोजतो. प्रत्येक **12° अंतर = 1 तिथी**. पूर्ण वर्तुळ 360° असल्यामुळे एका चांद्र महिन्यात एकूण 30 तिथी असतात — 15 वाढत्या चंद्राच्या काळात (शुक्ल पक्ष: चंद्र सूर्यापासून दूर जातो) आणि 15 कमी होणाऱ्या चंद्राच्या काळात (कृष्ण पक्ष: चंद्र पुन्हा सूर्याजवळ येतो). आमच्या साधनात तुम्हाला 'शुक्ल दशमी' दिसली, तर त्याचा अर्थ तुमच्या स्थानिक सूर्योदयावेळी चंद्र सूर्यापेक्षा 108°–120° पुढे आहे.

**तिथी दुपारी का बदलते?** चंद्राचा वेग सतत समान नसतो (त्याच्या लंबवर्तुळाकार कक्षेमुळे दिवसाला साधारण 12°–15°). वेगवान चंद्र एखादी तिथी 20 तासांपेक्षा कमी वेळात पूर्ण करू शकतो, तर मंद चंद्राला 26 तास लागू शकतात. म्हणूनच एकच तिथी दोन कॅलेंडर तारखांना दिसू शकते किंवा दोन तिथी एकाच दिवशी येऊ शकतात. आमचे साधन तुमच्या स्थानिक सूर्योदयावेळी असलेली तिथी दाखवते. **रिक्त तिथी** (4थी, 9वी, 14वी) म्हणजे 'रिकामे हात'—या वेळी करार, प्रवास किंवा नवीन सुरुवाती टाळा. **नंदा तिथी** (1ली, 6वी, 11वी) आनंद आणि नव्या सुरुवातींसाठी अनुकूल. **पूर्णा तिथी** (5वी, 10वी, पौर्णिमा) संपन्न आणि पूर्णत्वदर्शक मानल्या जातात.

महत्त्वाच्या तिथी एकदृष्ट्या:

पौर्णिमा: आध्यात्मिक आणि शारीरिक उर्जेचा शिखर काळ. दान, पूजा आणि लोकांसमोरच्या कामांसाठी उत्तम.
अमावस्या: अंतर्मुख ऊर्जा. पितृस्मरण आणि गहन विश्रांतीसाठी योग्य. नवी कामे टाळावीत.
एकादशी: वैदिक परंपरेतील सर्वात महत्त्वाचा उपवास दिवस. पचनसंस्थेला विश्रांती आणि मनाला स्पष्टता मिळते.
चतुर्दशी: तीव्र आणि अस्थिर ऊर्जा. शिवपूजेसाठी पवित्र. नवी सुरुवात टाळा; गाढ साधना किंवा जुन्या गोष्टी सोडण्यासाठी योग्य.

चंद्राची स्थिती

"नक्षत्र म्हणजे चंद्र दररोज जिथे विसावतो ते आकाशातील घर. ते संपूर्ण दिवसाचा स्वभाव ठरवते."

नक्षत्र (चांद्र निवास) — चंद्राचा दैनंदिन पत्ता

**आम्ही ते कसे मोजतो:** 360° राशिचक्र 27 समान भागांत विभागतो, प्रत्येक भाग **13°20'** असतो. चंद्र सध्या कोणत्या भागात आहे ते तपासले की तुमचे नक्षत्र मिळते. चंद्र साधारण 24 तासांत एक पूर्ण नक्षत्र पार करतो — म्हणून पंचांगातील हा सर्वात वेळ-संवेदनशील निर्देशक आहे. सूर्यराशी महिनाभर टिकते आणि राशी साधारण 2.5 दिवस टिकते, पण नक्षत्र दररोज बदलते. प्रत्येक नक्षत्राची अधिदेवता, ग्रहस्वामी, प्रतीकात्मक पशु आणि विशिष्ट ऊर्जा-स्वभाव असतो.

**आजचे नक्षत्र कसे वापरावे:** प्रत्येक नक्षत्र चार प्रकारांपैकी एका प्रकारात मोडते. **स्थिर नक्षत्रे** (रोहिणी, उत्तराफाल्गुनी, उत्तराषाढा, उत्तराभाद्रपदा) पायाभरणीसाठी श्रेष्ठ — मालमत्ता खरेदी, विवाह, टिकणारा व्यवसाय सुरू करणे. **चर नक्षत्रे** (श्रवण, धनिष्ठा, शतभिषा, पुनर्वसू) प्रवास, वाहन खरेदी आणि बदलासाठी अनुकूल. **तीक्ष्ण नक्षत्रे** (मूळ, ज्येष्ठा, आर्द्रा, आश्लेषा) संघर्षात्मक कामांसाठी — खटला, करार मोडणे, वाईट सवयी सोडणे. **मृदू नक्षत्रे** (मृगशीर्ष, चित्रा, अनुराधा, रेवती) कला, शिक्षण आणि सौम्य कार्यांसाठी उत्तम.

दैनिक नियोजनासाठी नक्षत्र प्रकार:

मृदू: मृगशीर्ष, चित्रा, अनुराधा, रेवती — कला, शिक्षण, नवीन कपडे, मैत्री वाढवणे.
स्थिर: रोहिणी, उत्तराफाल्गुनी, उत्तराषाढा, उत्तराभाद्रपदा — पायाभरणी, विवाह, जमीन खरेदी.
चर: पुनर्वसू, श्रवण, धनिष्ठा, शतभिषा — प्रवास, वाहन खरेदी, नोकरी बदल.
तीक्ष्ण: मूळ, ज्येष्ठा, आर्द्रा, आश्लेषा — खटले, संघर्ष, वाईट सवयी तोडणे.

संयुक्त देशांतर

"योग म्हणजे संयोग. आज सूर्याच्या आत्मशक्ती आणि चंद्राच्या मनशक्तीची रसायनक्रिया कशी होते ते तो सांगतो."

योग (सूर्य–चंद्र संयोग) — दिवसाची अदृश्य शक्ती

**आम्ही तो कसा मोजतो:** योग = (सूर्याचे क्रांतिवृत्तीय देशांतर + चंद्राचे क्रांतिवृत्तीय देशांतर) ÷ 13°20'. परिणाम (0–26) तुम्हाला 27 नित्य योगांपैकी एक देतो. तिथी सूर्य-चंद्र *फरक* मोजते, तर योग त्यांच्या *बेरीज*वर आधारित असतो—म्हणजे त्या दिवशी सौर ऊर्जा आणि चंद्रभावना कशा मिसळतात. तिथी म्हणजे दिवसाची मनःस्थिती; योग म्हणजे त्या दिवसाचे पार्श्वसंगीत.

**शुभ योग** ज्यावर कृती करावी: सिद्धी (यश निश्चित), शिव (आध्यात्मिक गूढता), हर्षण (आनंद), शुभ (सर्वसाधारण मंगल), साध्य (साध्य होणारी उद्दिष्टे). **अशुभ योग** नवीन सुरुवातींसाठी टाळावेत: व्यतिपात (अचानक उलटफेर—सर्वात जास्त सावधगिरी), वैधृति (वियोग, तणाव, गोष्टी विखुरणे), वज्र (विध्वंसक शक्ती), गंड (धोका, अडथळे), अतिगंड (अत्यंत धोका). आमचे साधन हे स्पष्टपणे हायलाइट करते.

त्वरित योग संदर्भ:

आयुष्मान: दीर्घायुष्य योग — आरोग्य उपचार, दवाखाना सुरू करणे किंवा आरोग्यविषयक कामांसाठी उत्तम.
सौभाग्य: भाग्ययोग — आर्थिक कामे, कर्ज अर्ज, विवाहासाठी आदर्श.
वैधृति: संघर्षयोग — सर्व शुभ कामे टाळावीत. फक्त विरोध, वादविवाद किंवा खटल्यांसाठीच योग्य.
व्यतिपात: आपत्तीयोग — सर्वाधिक सावधानता. कोणतीही नवी सुरुवात टाळावी.

अर्धी तिथी

"करण म्हणजे काम करणारा हात. दिवसाचे प्रयत्न फळ देतील की थांबतील हे तो ठरवतो."

करण (अर्ध-तिथी घटक) — सूक्ष्म वेळेची खिडकी

**आम्ही ते कसे मोजतो:** करण = अर्धी तिथी. तिथी 12° सूर्य-चंद्र अंतरावर आधारित असल्याने करण = 6°. करण साधारण **प्रत्येक 6 तासांनी** बदलते, त्यामुळे दिवसांतर्गत सूक्ष्म नियोजनासाठी ही एक महत्त्वाची खिडकी मिळते. एकूण 11 करण असतात — 4 स्थिर (शकुनी, चतुष्पद, नाग, किंस्तुघ्न — महिन्यात एकदाच विशिष्ट स्थानी येणारे) आणि 7 चल (बव, बालव, कौलव, तैतिल, गर, वणिज, विष्टि — महिन्यात पुनरावृत्ती होणारे).

**सर्वात महत्त्वाचा करण म्हणजे विष्टि (भद्रा).** विष्टि काळात विवाह, प्रवास, व्यवसायाची सुरुवात किंवा करारावर सही टाळावी असे शास्त्र सांगते, कारण परिणाम उलटे जाऊ शकतात. मात्र विष्टि आक्रमक कामांसाठी प्रभावी मानली जाते — खटला दाखल करणे, वाईट नाते संपवणे किंवा नकारात्मकता दूर करणे. **किंस्तुघ्न** (शुक्ल प्रतिपदेचा पहिला करण) नव्या चांद्र महिन्याच्या सुरुवातीच्या कामांसाठी अत्यंत शुभ मानला जातो.

करण त्वरित मार्गदर्शक:

बव: नवी कामे, पोषणाशी संबंधित कार्य आणि उपचार यांसाठी उत्तम.
कौलव: सामाजिक आणि संबंधविषयक कार्य — भेटीगाठी, मैत्री, बोलणी.
विष्टि (भद्रा): सर्व शुभ सुरुवाती टाळाव्यात. पण आक्रमक किंवा शुद्धीकरणात्मक कामांसाठी शक्तिशाली.
किंस्तुघ्न: सर्वात शुभ स्थिर करण — शुक्ल पक्षाच्या आरंभी नव्या सुरुवातींसाठी उत्तम.

शुभ वेळा

"वेळ एकाच दिशेने वाहणारी नदी नाही—ती वेगवेगळ्या गुणधर्मांच्या आऱ्यांनी फिरणारे चक्र आहे."

राहुकाल, गुलिक आणि चौघडिया — या वेळांची गणना कशी केली जाते

**राहुकाल:** दिवसाचा काळ (सूर्योदय ते सूर्यास्त) आम्ही **8 समान भागांत** विभागतो. वारानुसार राहुकालाचा भाग निश्चित असतो: रविवार = 8वा, सोमवार = 2रा, मंगळवार = 7वा, बुधवार = 5वा, गुरुवार = 6वा, शुक्रवार = 4था, शनिवार = 3रा. सूर्योदय स्थान आणि दिनांकानुसार बदलत असल्यामुळे राहुकाल दररोज बदलतो आणि शहरागणिक वेगळा असतो. या वेळेत नवी सुरुवात टाळा. **गुलिक काळ** हाच 8 भागांचा वेगळ्या प्रारंभबिंदूपासून काढलेला कालखंड आहे—शनीपुत्र गुलिकाचा काळ, जोही नवीन कामांसाठी अशुभ मानला जातो.

**चौघडिया** (चार घटी वेळ) दिवस आणि रात्र प्रत्येकी **8 समान भागांत** विभागते, आणि त्यांची गुणवत्ता 7 ग्रहाधिपतींनुसार चक्राकार फिरते. सुरुवातीचा अधिपती वारावर ठरतो. **अमृत, शुभ आणि लाभ** चौघडिया सार्वत्रिकरीत्या शुभ — कोणत्याही महत्त्वाच्या सुरुवातीसाठी वापरता येतात. **उद्वेग** आणि **रोग** अशुभ. **काल** नवी सुरुवात टाळण्यासाठी, पण शिस्तीच्या कामांसाठी चालू शकतो. **चर** तटस्थ — प्रवासासाठी योग्य. **अभिजित मुहूर्त** (सौर मध्याह्नाच्या सुमारास, साधारण 48 मिनिटे) बहुतेक पंचांगदोषांवर मात करणारा तुमचा दैनंदिन आपत्कालीन मुहूर्त आहे.

या वेळांचा प्रत्यक्ष उपयोग कसा करावा:

आगाऊ मुहूर्त नसेल तर: चौघडिया वापरा. अमृत, शुभ किंवा लाभ खिडकी निवडा.
प्रवासासाठी: चर किंवा अमृत चौघडियात प्रवास सुरू करा. कधीही राहुकालात निघू नका.
वैद्यकीय प्रक्रिया: राहुकाल आणि गुलिक काळ टाळा. अमृत चौघडिया आणि सिद्धी/शिव योग असलेला दिवस निवडा.
कोणतीही शुभ सुरुवात: तिथी रिक्त (4/9/14) नाही आणि करण विष्टि नाही याची खात्री करा.

नवग्रह

"ग्रह हे फक्त प्रतीक नाहीत—त्यांच्या मोजता येणाऱ्या कोनीय स्थिती आहेत, ज्या भरती, शेती आणि मानवी मानसशास्त्रावर परिणाम करतात."

ग्रहस्थिती तक्ता — तो कसा वाचायचा

ग्रह तक्त्यात सर्व 9 वैदिक ग्रहांची (नवग्रह) वर्तमान स्थिती दाखवली जाते — सूर्य, चंद्र, मंगळ, बुध, गुरु, शुक्र, शनि, राहु, केतु — तसेच युरेनस, नेपच्यून आणि प्लूटोही. सर्व स्थिती **Lahiri ayanamsha असलेल्या sidereal zodiac** मध्ये आहेत (भारत सरकारने मान्य केलेला अधिकृत मानक, Western tropical zodiac पेक्षा ~23°51' मागे). म्हणजे वैदिक राशी Western ज्योतिषापेक्षा साधारण 24° मागे सरकलेल्या असतात. Western astrology मध्ये Aries 15° असलेला ग्रह आमच्या वैदिक तक्त्यात Pisces 21° वर दिसू शकतो. **R (Retrograde):** ग्रह पृथ्वीवरून मागे सरकत असल्यासारखा दिसतो. त्याचे परिणाम विलंबित किंवा अंतर्मुख होतात — पुनरावलोकनासाठी चांगले, पण नव्या सुरुवातीसाठी कमी अनुकूल. **C (Combust):** ग्रह सूर्याच्या दाहक परिघात असतो (Moon ~6°, Mercury ~12°, Mars/Saturn ~15°, Jupiter ~11°), त्यामुळे त्याच्या फलदायित्वात घट येते.

**पाद (Quarter) काय सांगतो:** प्रत्येक नक्षत्र 4 पादांत विभागलेले असते, प्रत्येक पाद 3°20' चा. पाद ग्रह कोणत्या नवांश राशीत आहे हे ठरवतो — अचूक मुहूर्त निवड आणि नवांश विश्लेषणासाठी तो अत्यंत महत्त्वाचा आहे. तक्त्यात चंद्र पुष्यच्या 4थ्या पादात असल्यास, तो मीन नवांशात आहे — ज्यामुळे दिवसाच्या भावनिक पार्श्वभूमीत आध्यात्मिक, करुणामय गुण येतात.

ग्रह तक्ता कसा वाचावा:

राशी: Sidereal राशी. चंद्र साधारण 2.5 दिवसांनी राशी बदलतो; बाह्य ग्रहांना वर्षे लागतात.
नक्षत्र: राशीतील सूक्ष्म चांद्र विभाग — राशीपेक्षा अधिक नेमका. चंद्रासाठी दर ~24 तासांनी बदलतो.
पाद: नक्षत्रातील नवांश उपविभाग. अचूक मुहूर्त आणि सखोल पत्रिका विश्लेषणासाठी वापरला जातो.
R (Retrograde): ग्रहऊर्जा अंतर्मुख होते; बाह्य परिणाम विलंबित होतात. पुनर्विचारासाठी योग्य, नव्या उपक्रमांसाठी नव्हे.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

आमच्या गणना कशा काम करतात — सोप्या भाषेत समजावून सांगितलेले.

Q.माझे पंचांग इतर वेबसाइटपेक्षा वेगळे का दिसते?

तीन गोष्टींमुळे फरक पडतो: (1) **स्थान** — पंचांगातील सर्व वेळा सूर्योदयावर आधारित असतात. रेखांशाच्या प्रत्येक अंशाला सुमारे 4 मिनिटांचा फरक पडतो, त्यामुळे 100 किमी अंतरावरील शहरांतही त्याच वेळी वेगळ्या तिथी दिसू शकतात. नेहमी अचूक शहर द्या. (2) **अयनांश** — आम्ही Lahiri ayanamsha (~23°51') वापरतो, जो भारतीय अधिकृत मानक आहे. Raman किंवा Krishnamurti ayanamsha वापरणाऱ्या साइट्स ग्रहस्थितीत थोडाफार फरक दाखवतील. (3) **Real-time विरुद्ध tables** — आम्ही Swiss Ephemeris वापरून real-time मध्ये गणना करतो. अनेक साइट्स पूर्वतयार तक्ते वापरतात आणि जवळच्या degree वर round करतात, त्यामुळे cusp जवळ नक्षत्र किंवा योग चुकीचा लागू शकतो.

Q.अयनांश म्हणजे काय आणि ते महत्त्वाचे का आहे?

अयनांश म्हणजे tropical zodiac (वसंत संपातावर आधारित, Western astrology मध्ये वापरला जाणारा) आणि sidereal zodiac (स्थिर तारकांवर आधारित, Vedic astrology मध्ये वापरला जाणारा) यांतील कोनीय अंतर. 2026 मध्ये Lahiri ayanamsha साधारण 23°51' आहे. म्हणजे Vedic ग्रह अंश Western अंशांपेक्षा साधारण 24° मागे असतात. Western horoscope मध्ये Aries 10° असलेला ग्रह आमच्या Vedic Panchang मध्ये Pisces 16° वर दिसेल. Vedic आणि Western राशी भिन्न दिसण्यामागे हाच मुख्य कारण आहे.

Q.तिथी किंवा नक्षत्र कधी कधी दुपारी का बदलते?

चंद्राचा परिभ्रमण वेग स्थिर नसतो — लंबवर्तुळाकार कक्षेमुळे तो दररोज साधारण 12° ते 15° दरम्यान बदलतो. तिथी = 12° सूर्य-चंद्र अंतर असल्याने, वेगवान चंद्र ~19 तासांत तिथी पूर्ण करू शकतो, तर मंद चंद्राला ~26 तास लागू शकतात. आमचे साधन स्थानिक सूर्योदयावेळी सक्रिय तिथी दाखवते. जर तिथी सूर्योदयाच्या अगोदर सुरू होऊन सकाळीच संपली, तर तांत्रिकदृष्ट्या एका नागरी दिवसात दोन तिथी येऊ शकतात — यालाच 'क्षय तिथी' म्हणतात.

Q.ग्रहाजवळ 'C' (Combust) म्हणजे काय?

Combust म्हणजे ग्रह आकाशात सूर्याजवळ अतिशय जवळ आहे—सूर्याच्या दहन परिघात. सूर्याच्या तेजामुळे त्या ग्रहाची प्रकाशशक्ती दडपली जाते, त्यामुळे तो आपले फल पूर्ण शक्तीने देऊ शकत नाही. साधारण परिघ: Moon < 12°, Mercury < 14°, Venus < 10°, Mars < 17°, Jupiter < 11°, Saturn < 15°. Combust बुध संवाद, विश्लेषण आणि व्यवसायिक निर्णयशक्ती कमकुवत करू शकतो. Combust शुक्र संबंधसौहार्द आणि सर्जनशीलता कमी करू शकतो. सूर्याजवळच्या या कालावधीत त्या ग्रहांचे कार्यात्मक बल कमी मानले जाते.

Q.माझे हेतू चांगले असतील तर वाईट योग किंवा करण दुर्लक्षित करू शकतो का?

हेतू दिशा ठरवतो; वेळ रस्त्याचा दर्जा ठरवते. जसे बी पेरताना—तुमचा हेतू कोणते बी पेरायचे ते सांगतो, पण पंचांग माती सुपीक आहे का आणि हवामान अनुकूल आहे का ते सांगते. विष्टि करण किंवा व्यतिपात योग म्हणजे ठरलेले संकटच असे नाही, पण ते घर्षण वाढवतात आणि अडथळ्यांची शक्यता अधिक करतात. रोजच्या साध्या कामांसाठी याचा परिणाम कमी असतो. पण मोठे निर्णय (शस्त्रक्रिया, विवाह, व्यवसाय सुरू करणे, मालमत्ता खरेदी) यांसाठी शुभ पंचांगाशी जुळवून घेतल्यास प्रवास सुकर होतो.

Q.अभिजित मुहूर्त म्हणजे काय आणि तो कधी येतो?

अभिजित मुहूर्त म्हणजे सूर्य स्थानिक मेरिडियन ओलांडतो तो काळ (solar noon ± 24 मिनिटे). या क्षणी सूर्याची ऊर्जा सर्वाधिक प्रत्यक्ष आणि शक्तिशाली असते. शास्त्रानुसार अभिजित बहुतेक पंचांगदोषांवर मात करतो — अगदी रिक्त तिथी किंवा विष्टि करणही अंशतः निष्प्रभ होतात. तो दररोज येतो आणि इतर कोणतीही चांगली खिडकी उपलब्ध नसेल तर सर्वात सोपा आपत्कालीन मुहूर्त ठरतो. आमचे साधन तुमच्या स्थानासाठी दररोजची अचूक अभिजित वेळ दाखवते. टीप: बुधवारी अभिजित कमकुवत मानला जातो आणि तातडीच्या कामांसाठी टाळावा.

आजचे पंचांग | मोफत हिंदू दैनिक दिनदर्शिका | My Destiny Path