**નામકરણ સંસ્કાર** એ હિન્દુ ધર્મના ૧૬ મુખ્ય સંસ્કારોમાંનો એક છે. તે સામાન્ય રીતે જન્મના ૧૧મા કે ૧૨મા દિવસે કરવામાં આવે છે. મુખ્ય સિદ્ધાંત એ છે કે જન્મ સમયે ચંદ્રની સ્થિતિ એક વિશિષ્ટ અક્ષર (ધ્વનિ) નક્કી કરે છે જે બાળકના આત્મા સાથે સૌથી વધુ સુમેળ સાધે છે。

દરેક ૨૭ નક્ષત્રો ૪ **ચરણો** (પદ) માં વહેંચાયેલા છે. દરેક ચરણનો એક વિશિષ્ટ અક્ષર હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો બાળક *રોહિણી* નક્ષત્રના ૧લા ચરણમાં જન્મ્યું હોય, તો શુભ અક્ષર 'ઓ' છે. બાળકનું નામ 'ઓમ' કે 'ઓજસ' રાખવાથી તે તારાની સાનુકૂળ ઉર્જા સક્રિય થાય છે。

રાશિચક્ર ૩૬૦ ડિગ્રીનું વર્તુળ છે. પશ્ચિમી જ્યોતિષ તેને ૧૨ ભાગોમાં વહેંચે છે, જ્યારે વૈદિક જ્યોતિષ તેને ૨૭ ચંદ્ર નિવાસોમાં વહેંચે છે જેને નક્ષત્ર કહેવાય છે. દરેક નક્ષત્ર ૧૩ ડિગ્રી ૨૦ મિનિટમાં ફેલાયેલું છે. આ તારાઓ પૌરાણિક કથાઓમાં ચંદ્રની પત્નીઓ છે, જે દરેક અલગ વ્યક્તિત્વ ધરાવે છે。

**અશ્વિની** ઝડપ અને હીલિંગ લાવે છે. **ભરણી** સર્જનાત્મકતા અને સંઘર્ષ લાવે છે. **કૃત્તિકા** તીક્ષ્ણતા અને નેતૃત્વ લાવે છે. તમારું બાળક કયા નક્ષત્રનું છે તે જાણીને, તમે તેના વ્યક્તિત્વના વિકાસ પહેલા જ તેના મૂળ સ્વભાવને સમજી શકો છો。

જોકે તમે ગમે ત્યારે નામ નક્કી કરી શકો છો, પરંતુ ઔપચારિક *નામકરણ* પરંપરાગત રીતે જન્મના **૧૧મા કે ૧૨મા દિવસે** કરવામાં આવે છે. આ સમયગાળો માતા અને બાળકને 'સૂતક' (જન્મ પછીનો અશુદ્ધિનો સમય) માંથી બહાર આવવા અને વિશ્વમાં સ્થિર થવા માટે પરવાનગી આપે છે。

જો તે સમય ચૂકી જવાય, તો ગુરુ અથવા શુક્ર જેવા શુભ ગ્રહો દ્વારા શાસિત કોઈ પણ મુહૂર્તનો દિવસ, અથવા જ્યારે ચંદ્ર જન્મ નક્ષત્રમાં પાછો ફરે ત્યારે નામકરણ વિધિ માટે ઉત્તમ માનવામાં આવે છે。